The Matrix ve Teoloji

The Matrix, aslında teolojik verilerin basit bir uyarlarması. Basit diyorum çünkü karakterlerin adları, yer isimleri bile değiştirilmeden filme direkt olarak aktrılmış.

Wachowski’ler

Öncelikle filmin senaristi ve yönetmeni olan Wachowski Kardeşler’i tanıyalım. Andy ve Lana Wachowski kardeşler, Polonya asıllı bir aileden geliyorlar ve kendileri Yahudi. Yahudiler genel olarak inançlarına, örf ve adetlerine, geçmişlerine sıkı sıkıya bağlıdır. Hangi şartlarda olursa olsun, mutlaka inançlarını bir şekilde özel hayatlarına, çalışmalarına yansıtırlar. Aslında günümüzdeki başarılarının sırrı “dindar” hatta “yobaz” olmalarıdır ama bu ayrı bir yazı konusu olarak işlenebilir.

Ufak bir detay olarak belirtelim; önceleri eşcinsel olduğu bilinen Lana Wachowski, parayı bulduktan sonra cinsiyet değiştirerek Lara adını aldı. Bundan sonra da kendileri “Wachowski Kardeşler” olarak değil “Wachowski’ler” olarak anılmaya başlandı.

P9265199

The Matrix’teki Sembolizm

The Matrix’teki sembolizm, Eski / Yeni Ahit’teki anlatımların ve Yunan Mitolojisi’nin bir karışımı olmakla beraber, ağır Yahudilik ve İsrail propagandasıdır. İnternette konuyla ilgili çok çok ayrıntılı makaleler var. Ben burada kendi tespitlerimi de içeren bir kaç tane analizi paylaşacağım.

Zion

Sürekli kullandığımız ama ne olduğundan bi’haber olduğumuz “Siyonist” kelimesinin kökü olan Siyon’un İbranice orijinalidir. “Kurtarılmış” ve “seçilmiş” olduklarına inanan Yahudiler’in vadedilmiş toprakları için de kullanılır. Zion halkının (yani Siyonistlerin) filmde esmer tenli olması Solaryum’a gittikleri için değil, Orta Doğu / İsrail halkını temsil ettikleri içindir.

zion2

Neo / Thomas Anderson

Neo, “One” (seçilmiş) kelimesinin anagramıdır, Mesih’i simgeler. Buna zıt olarak “Anderson”, “Adem Oğlu” anlamına gelir, sıradanlığı temsil eder. Thomas ise, Hz. İsa’nın Mesih olduğuna önce inanmayan ama sonradan iman eden Havari Thomas‘a ve “Şüpheci Thomas” deyimine bir göndermedir. Burada aynı kişinin iki zıt karakteri temsil etmesi söz konusudur. Zaten filmde Neo, inanlara göre Mesih’tir ama Ajan Smith’e göre sadece Mr. Anderson’dır. Aynı karakter, bakış açısına göre iki farklı kişidir. Bakış açısından kastım: İnanmak / iman etmek.

neo

Ajan Smith

Şeytan’ı temsil eder. Teoloji’deki Şeytan anlatımlarında olduğu gibi önceleri Tanrı’nın hizmetkarıyken kibri ve hırsı yüzünden yoldan çıkar ve Tanrı’ya karşı büyüklük taslar. Öyle kibir sahibidir ki; ilk filmde Morpheus ile yaptığı konuşmada insanoğlundan ne kadar tiksindiğini anlattığı sahneyi hatırlayın. Yine aynı kibri yüzünden Neo’nun asla bir Mesih olacağına inanmamaktadır. Bu yüzden tüm film boyunca ona Mr. Anderson (İnsanoğlu) diye hitap eder. Dünyevi güçleri elinde bulundurması, sıradan insanları kolayca kandırabilmesi, istediği kişinin görünümüne bürünmesi yine teolojideki Şeytan’ın özelliklerinden.

agenth-smith

Cypher

İnançlı olmasına ve gerçekleri bilmesine rağmen; (geçici ve sahte olduğunu bilse bile) dünyevi ihtiraslarına yenik düşen insanı temsil eder. Batılılara göre “Ruhunu Şeytana Satmak”, İslam’a göre “Nefsine Yenik Düşmek” kavramının vücut bulmuş hali.

cypher

The Architect

Tanrı’yı sembolize eder. Mülk’ün sahibidir. Yaratır ve yok eder. Ne iyidir, ne kötü. Kimsenin tarafında değildir. The Architect’in konuşmasındaki mimiklerin donukluğu ve yüzündeki ifadesizlik, onun tarafsızlığını simgeler. Zaten Neo, The Architect ile olan konuşmasında; iyinin veya kötünün insanın yaptığı seçimlerin bir parçası olduğunu anlar.

the-architect

Seraph

Seraph ya da İbranice Seraphim, Tevrat’ta bahsedilen koruyucu bir melektir. Dört kanadı olan Seraph, ikisini Tanrı’ya bakmamak için gözlerini kapatmak amacıyla kullanır. Filmdeki koruyucu,  itaatkar ve ağırbaşlı Seraph karakteri bu meleği temsil eder.

seraph

Nebuchadnezzar

Yahudilerin kutsal kitabı Book of Daniel’da bahsedilen bir hükümdar. Rüyaları fazlaca ciddiye aldığı ve rüya tabirleriyle ilgili olduğu bilinir. Hatta unuttuğu bir rüyayı kendisine hatırlatmakta başarılı olamayan adamlarını öldürür. Filmde ise Morpheus’un gemisinin adıdır. Gemi yok edildiğinde Morpheus “Dün gece bir rüya gördüm ve bu sabah unuttum” der kendi kendine.

nn

Facebook Twitter Digg Delicious

23 Mart 2014 tarihinde yayınlandı.